وظایف تعریف شده برای کارفرمایان و کارگران در ماده ۹۱ قانون کار مصوب ۶۹/۸/۲۹ ماده ۹۱ «کارفرمایان ومسئولان کلیه واحد های موضوع ماده ۸۵ این قانون مکلفند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت وسلامت وبهداشت کارگران در محیط کار ،وسائل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده وچگونگی کاربرد وسائل فوق الذکر را به آنان بیاموزند ودر خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند۰ افراد مذکور نیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسائل حفاظتی و بهداشتی وفردی و اجرای دستورالعمل های مربوطه کارگاه می باشند» همانگونه که مشاهده می گردد ، در ماده ۹۱ قانون کار ، وظایف تعریف شده برای کارفرما عبارتند از :

۱ – وظیفه اول اینکه موکلفند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و دراختیار آنان قرار دهد

۲ – وظیفه دوم آنان این است که چگونگی کاربرد وسایل فوق الذکررا به آنان بیاموزند

۳ – وظیفه سوم اینکه در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند و وظایف تعریف شده برای کارگران نیز به شرح ذیل می باشد « افراد مذکور نیز ملزم به استفاده ونگهداری از وسائل حفاظتی وبهداشتی وفردی واجرای دستورالعمل های مربوطه کارگاه میباشند » بنابراین در این ماده قانونی ، دو وظیفه نیز به عهده کارگران گاشته شده است:

۱ – آنان ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل حفاظتی و بهداشتی و فردی می باشند.

۲ – ملزم به اجرای دستورالعمل های مربوطه کارگاه نیز می باشند بنابراین در بررسی حوادث کاری در کارگاه ها ، باید تکالیفی را که در این ماده قانونی برای کارگران مقرر گردیده است مورد توجه قرار داده و در ارزیابی میزان تأثیر پذیری بروز حادثه ، بی احتیاطی و بی مبالاتی احتمالی اشخاص مذکور ، مورد غفلت قرار نگیرد.

نوشته دیدگاه قانون در خصوص تجهیزات حفاظت فردی اولین بار در HSE یاب | تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی پدیدار شد.

حساس‌ترین عضو بدن چشم است که باید از هرگونه آسیبی مصون بماند، زخم، جراحت چشم به سختی قابل علاج می‌باشد و در صورت وارد شدن جسم خارجی در آن ضربه‌ای شدید به چشم وارد شده و ضایعات عمیقی که احتمالاً کوری را نیز به دنبال دارد، عارض انسان می‌شود. در آماری تعداد جراحات شغلی وخیم چشمی‌در محیطهای شغلی سالیانه ۹۰۰۰۰۰ مورد برآورد می‌شود. از طرف دیگر یافته‌های BLS نشان می‌دهند که ۶۰ درصد افرادی که به صورت شغلی دچار حوادث چشمی ‌می‌شوند در حین حادثه فاقد تجهیزات حفاظت فردی چشمی ‌بوده‌اند جراحات وارده به چشم به دلیل حساسیت عضو آسیب پذیر در اغلب موارد می‌تواند به ناتوانیهایی با درصد بالا انجامیده و خسارت ضایعات جبران ناپذیری را بر کارفرما مصدوم و جامعه تحمیل کند که در این  میان هزینه‌های غیر مستقیم اینگونه صدمات نظیر انزوا گرایی فرد و به طبع آن خانواده او می‌تواند به مشکلات خانوادگی و ناهنجاریهای اجتماعی نیز بیانجامد.

ابتدا بایستی در محیطهای کار خطرات ناحیه چشم را از طریق کنترلهای مهندسی و مدیریتی کم کرد و یا از بین برد، در صورتیکه نتوان این کارها انجام داد و یا اینکه خطرات هنوز وجود داشته باشد استفاده از وسایل حفاظتی چشم و صورت الزامی‌خواهد بود و کارفرمایان موظفند که حفاظهای متناسب با نوع و شدت خطر را تهیه و در دسترس کارگران قرار دهند و کارگران نیز موظفندکه به طور صحیح و اصولی از تجهیزات فوق استفاده نمایند.

افرادی که در مشاغل زیر قرار دارند نیازمند عینکهای حفاظتی می‌باشند:

ریخته‌گری، جوشکاری، تراشکاری، سنگ سمباده، دستگاههای پنوماتیک، کوبیدن چکش، محلهای پر گرد و غبار و محل‌هایی که گاز، دود و مایعات مضر شیمیایی و نیز اسیدها و قلیاهای سوزاننده وجود دارند.

تجهیزات حفاظت چشمی ‌بایستی حداقل دارای شرایط زیر باشند:

۱- قادر باشند که حفاظت لازم و کافی را در برابر خطرات مورد نظر تأمین کنند.

۲- در شرایط استفاده صحیح، از راحتی قابل قبولی برخوردار باشند.

۳- به خوبی بر روی چشم قرار گرفته و اختلالی در قدرت و میدان دید ایجاد نکنند.

۴- استفاده از آنها تداخلی با کارکرد سایر وسایل حفاظت فردی نظیر گوشیها نداشته باشد.

۵- به حد کافی بادوام باشند و به راحتی قابل تمیز کردن باشند و همچنین قابل ضد عفونی شدن را داشته باشند.

۶- در حالت تمیز و آماده استفاده، نگهداری شوند.

انواع حفاظهای چشم:

۱- عینک‌های ایمنی       ۲- گاگل‌ها (عینکهای فنجانی)          ۳- شیلدهای صورت      ۴- کلاه‌خودها (هلمتها)

البته بعضی از حفاظهای سر نظیر: هودها، اسنودها (Snoods)، شیلدها صورت و هلمتها می‌توانند حفاظت ناحیه چشم را تأمین کنند.

حفاظهای چشمی‌در مدلها و انواع بسیار متنوعی تولید شده که در هر کدام برای متناسب کردن با نوع و شدت خطر، محیط و شرایط مورد استفاده، سایر خطرات موجود و حتی سلیقه‌های کاربران تغییرات خاصی اعمال شده است.

عینک‌های ایمنی:

   به گستره وسیعی ازحفاظهای چشم گفته می‌شود این نوع عینکها معمولاً همراه با لنزهایی با درجه کدورت خاص برای محافظت چشم کارگران در برابر در خشندگی به کار می‌روند. بعضی از انواع این نوع وسایل حفاظتی در صورتی که دارای لنزهای ایمنی مطابق با استانداردهای ANSI Z87.1 نظیر عینکهایی با لنزهای پلاستیکی و همچنین شیشه‌های سخت شده باشند می‌توان از آنها برای محافظت چشم در برابر خطرات ناشی از اصابت اجسام پران با چشم استفاده کرد. از عینکهای معمولی در محیطهایی که ریسک اصابت ذرات از کناره‌های لنز وجود داشته باشد، نمی‌توان استفاده کرد. لازم به ذکر است که عینکهای ایمنی نیازمند چارچوبهای ویژه خود بوده و لنزهای ایمنی نصب شده بر روی چارچوبهای معمولی نمی‌تواند به عنوان عینک ایمنی محسوب شود. در مواقعی که خطر اصابت ذرات واجسام از جوانب لنزهای ایمنی عینک با چشم وجود داشته باشد، وجود حفاظهای جانبی در روی عینکهای ایمنی لازم می‌باشد. نوع حفاظهای جانبی با توجه به ابعاد ذرات و اجسام می‌تواند به شکل یکپارچه و بدون منفذ، مشبک وتوری شکل باشند.

از مشاغلی که درآن استفاده از این نوع حفاظهای چشمی‌خاص ضروری می‌باشد می‌توان به اپراتوری سنگ سمباده اشاره کرد که چرخش سر اپراتور در حین عملیات می‌تواند باعث اصابت ذرات پرتاب شده از جوانب لنزهای ایمنی گردد. حفاظهای جانبی می‌توانند به شکل ثابت و قابل جداسازی باشند. هر چند که وظیفه اصلی عینک ایمنی بدون حفاظ جانبی یا حفاظ دار حفاظت در برابر ذرات و اجسام پران است ولی می‌توان با تجهیز آنها به لنزهای رنگی کاربران را در برابر بعضی از تشعشعات مضر نظیر اشعه ماورای بنفش و مادون قرمز نیز محافظت می‌کند.

گاگل‌ها (عینکهای فنجانی):

   از این وسیله در مشاغلی که احتمال وجود خطراتی نظیر پرتاب اشیاء، پاشش مواد شیمیایی، مواد مذاب، حرارت، تشعشعات مختلف و … می‌باشد، استفاده می‌شود به طور مثال برای مشاغلی مثل سنگ‌زنی، ماشین کردن، خرد کردن، پرچ کردن، ذوب فلزات و براده برداری، کوره کاری و … کاربرد دارد. که متناسب با نوع و کاربرد ویژه به انواع مختلفی نظیر گاگل‌های فنجانی، قابل انعطاف، اسفنج دار، ریخته گری، جوشکاری، قلم زنی و… تقسیم بندی می‌شود.

در تعدادی از گاگل ها چون ارتباط ناحیه چشم با هوای بیرون کاملاً  قطع می‌شود، منافذی برای تهویه نیز تعبیه می‌شود البته بایستی توجه داشت که وجود همین منافذ کوچک ممکن است در بعضی از محیطهای کار باعث نفوذ گازها و بخارات گرد و غبار و فیومهای مخاطره‌زا بشود. همچنین گفتنی است که جنس و درجه کدورت لنز گاگل‌های مورد استفاده به نوع عملیات و خطرات موجود بستگی دارد.

شیلدهای صورت:

   در بعضی از محیطهای کار خطرات تهدید کننده ناحیه چشم همزمان قادرند که ناحیه صورت را نیز تهدید نمایند که برای مثال می‌توان به پرتاب ذرات، فلزات مذاب، تشعشعات زیان‌آور و غیره در مشاغلی نظیر جوشکاری، ریخته‌گری، سند بلاست و مشاغل مشابه اشاره کرد. در این شرایط ناحیه صورت نیز نیازمند حفاظت خواهد بود که این عمل از طریق استفاده از شیلدهای صورت عملی می‌شود. یک شیلد صورت متشکل از یک صفحه نیمه شفاف یا صفحه مشبک با توری سیمی‌بوده که به صورت دستی و یا از طریق گیره‌ها و بندها به سر اپراتور متصل و کل ناحیه صورت را می‌پوشاند. در همه موراد یک شیلد صورت به تنهایی قادر به حفاظت کامل از چشمها نبوده و لازم است همراه با عینکهای ایمنی و یا گاگلها به کار روند.

هلمتهای جوشکاری:

   این نوع تجهیزات حفاظت چشم برای محافظت ناحیه چشم و صورت کاربران از تشعشعات مرئی و ماورای بنفش، جرقه‌ها و فلزات مذاب در هنگام جوشکاری به کار می‌روند پنجره هلمتها ممکن است ثابت و یا بالا رونده باشند، در نوع بالا رونده معمولاً از یک لنز رنگی در بخش جلویی برای محافظت در برابر تشعشعات مضر و یک لنز ثابت در پشت لنز اولی جهت محافظت در برابر اصابت اجسام و ذرات استفاده می‌شود. در بعضی از حالات کاربر می‌تواند لنز جلویی را که متحرک می‌باشد بالا زده و تنها از لنز پشتی استفاده کند.

چهار دسته اصلی خطرات محیطهای کار که استفاده از وسایل حفاظت چشمی‌را الزامی‌می‌کنند عبارتند از:

• برخورد و اصابت اجسام پران و مواد شیمیایی
• تشعشعات حرارتی
• خطرات موجود در عملیات جوشکاری وبرشکاری
• اشعه‌های لیزری

اجسام پران و مواد شیمیایی:

برای محافظت چشم در برابر این گونه خطرات ممکن است از عینکهای ایمنی اغلب از نوع حفاظ‌دار، گاگلها و شیلدهای چشم وصورت استفاده شود. در شرایطی که احتمال مواجهه با خطرات از جوانب مختلف وجود داشته باشد کاربرد هلمتها توصیه خواهد شد. همچنین در هنگام عملیاتی که علاوه بر ناحیه چشم و صورت نواحی دیگر نظیر سر و سیستم تنفس را نیز تهدید می‌کند (نظیر سمباده زنی با ماسه) تجهیزاتی نظیر هودها و هلمتهای مدل غواصی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای محافظت چشم و صورت در برابر خطرات مواد شیمیایی نیز می‌توان از گاگل با لنزهای پلاستیکی یا شیشه‌ای شیلدهای پلاستیکی چشم و صورت، هلمتهای مدل غواصی و شیلدهای صورت از جنس پلاستیک استفاده کرد.

مهمترین اصل در انتخاب تجهیزات حفاظتی چشم در برابر این نوع خطر، انتخاب جنس لنز عینک یا گاگل، شیلد و پنجره هلمت متناسب با نوع خطرات موجود می‌باشد. البته بعضی از لنزهای جدید خاصیت مختلفی از قبیل خاصیت ضد مه گرفتگی، ضد الکترواستاتیکی و … را دارا می‌باشند.

تشعشعات حرارتی:

از شیلدهای صورت و حفاظهای چشم به طور گسترده‌ای برای حفاظت در برابر پرتوهای حرارتی مادون قرمز استفاده می‌شود (مثل مشاغل کوره کاری، ذوب فلزات، ریخته‌گری و …) در صورتی که خطر پرتاب اشیاء داغ و جرقه‌ها وجود دارد می‌توانند از هلمتها و شیلدهای صورت استفاده کنند. بعضی از شیلدها از موادی مثل آلومینیوم پوشیده شده‌اند تا قسمت عظیمی ‌از حرارت را انعکاس دهند.

جوشکاری:

با توجه به اینکه جوشکاری یکی از متداولترین عملیاتهای صنعتی می‌باشد و با توجه به اهمیت موضوع ابتدا در حد اختصار فرایند جوشکاری را تشریح می‌کنیم:

الف) جوشکاری با گاز

ب) جوشکاری با برق

جوشکاری با گاز استیلن:

در این جوشکاری برای ایجاد شعله مناسب گاز اولی سوزاننده که اکسیژن می‌باشد و گاز دومی‌سوزاننده که بسته به نوع جوشکاری و نیز جنس فلزی که با ید جوشکاری بر روی آن انجام شود از گازهای استیلن، پروپان، متان، بوتان، هیدروژن و … استفاده می‌شود که استفاده از استیلن معمولتر از بقیه است. دو گاز فوق پس از عبور از رگلاتور و رسیدن به مشعل به شعله تبدیل شده و حرارت لازم را تولید می‌کنند.

جوشکاری با برق:

در روش فوق قسمتهای فلزی توسط فتیله‌های مذاب جوشکاری به هم متصل می‌شوند. انرژی لازم برای ذوب فلز از طریق قوس الکتریکی تأمین می‌شود که بین قطعات کار و الکترود ذوب شده جریان دارد. این نوع جوشکاری به دو دسته تقسیم می‌شود:

۱- جوشکاری با قوس الکتریکی با استفاده از الکترود پوشش دار: این روش معمولترین روش محسوب می‌شود که درآن مغز فلزی الکترود نقش‌هادی جریان و فلز جوشکاری را بر عهده داشته و روپوش الکترود باعث گرفتن و بوجود آمدن قوس الکتریکی، تثبیت قوس و مصرف عوامل مفید در منطقه ذوب شده و به علاوه محل جوشکاری را در مقابل اکسیداسیون محافظت می‌کند.

۲- جوشکاری با قوس از طریق حفاظت گاز: در این روش محل جوشکاری از طریق ایجاد گازهای محافظ در سطح فلز ذوب شده از اکسیداسیون قطعه کار محافظت می‌شود. این روش به سه دسته تقسیم می‌شود:

روش فلز و گاز بی‌اثر(MIG)      – روش فلز و گاز فعال(MAG)      – روش تنگستن و گاز بی اثر

حال به طور خلاصه به خطرات ناشی از جوشکاری می‌پردازیم؛ بخش عمده این خطرات ناشی از تشعشعات جوشکاری در اثر قوس الکتریکی و مقدار کمی‌ نیز از حوضچه مذاب (مثل محل جوشکاری و اطراف آن) حاصل می‌شود. این تشعشعات شامل گروه مرئی و گروه غیر مرئی می‌شود. تشعشعات مرئی می‌تواند ایجاد خیره‌گی و ایجاد جراحات در رتین کند که می‌تواند منجر به ضایعات غیر قابل برگشت شود. تشعشعات غیر مرئی شامل اشعه UV و IR می‌باشد. اشعه UV یا ماورای بنفش در هنگام کلیه عملیات جوشکاری ایجاد می‌شود ولی میزان آن در روش MAG و به ویژه MIG بسیار بالا می‌باشد.UV باعث ایجاد ورم ملتحمه می‌شود و در مناطق باز بدن سوختگی ایجاد می‌کند.

اشعه IR یا مادون قرمز جزء امواج حرارتی می‌باشد و در مواجهه طولانی بر روی پوست ایجاد سوختگی می‌کند و می‌تواند منجر به ایجاد آب مروارید شود.

عدد کدورت چیست؟

مهمترین فاکتور در انتخاب وسایل حفاظتی صورت و چشم در برابر اشعه‌های زیان‌آور تعیین نوع اشعه، شدت آن و انتخاب لنزهای مناسب می‌باشد. توانایی عینک ایمنی در جذب اشعه‌های UV ،IR، و مرئی با عددی به نام عدد کدورت که بعضاً شماره عینک نیز خوانده می‌شود تعیین می‌گردد. فرمول محاسبه عدد کدورت به صورت زیر است:

T=10LOG I1/I2

T: عدد کدورت

I1: شدت نور رسیده به لنز

: شدت نور عبور کرده از لنز I2

برای انتخاب لنز با عدد کدورت مناسب ابتدا از بالاترین درجه کدورت شروع کرده و به تدریج عینکهایی با کدورت پایین را انتخاب کنید تا زمانی که بتوانید به راحتی ناحیه در حال کار را ببینید. برای بررسی بیشتر موارد فوق می‌توانید به استاندارد ISO 4850-1979 مراجعه کنید.

اشعه لیزر:

لیزر عبارتست از تقویت نور مرئی توسط تابش تحریکی پرتو که به روشهای مختلف قابل تولید باشد. اگر تابش تحریکی نباشد لیزر یک نور مرئی خواهد بود. در حال حاضر لنز ایمنی وجود ندارد که قادر به تأمین حفاظت در برابر همه طول موجهای لیزر باشد و از آنجایی که بعضی از تجهیزات تولید کننده لیزر می‌تواند اشعه‌های لیزر با طول موجهای مختلف را تولید نماید و همچنین به دلیل آنکه طول موج بعضی از امواج لیزری پس از عبور از سیستمهای اپتیکی تغییر می‌نماید بنابر این لازم است در این صنایع برای محافظت چشم تنها به تهیه و استفاده از یک نوع محافظ بسنده نشود برای حفاظت در برابر امواج لیزری، تجهیزات حفاظت چشمی ‌متفاوتی به شکل عینک ایمنی و گاگل‌ها طراحی شده است که هر نوع اغلب در طول موج خاصی قادر به ایجاد حداکثر حفاظت می‌باشند که میزان حفاظت یادشده با تغییر طول موج شدیداً کاهش می‌یابد انتخاب تجهیزات حفاظت از چشم بر اساس نوع لیزر، طول موج لیزر و دانسیته آن صورت می‌گیرد (رجوع کنید به استاندارد OSHA).

گفتنی است که کلیه عینکها و گاگلهای ایمنی در برابر لیزر بایستی دارای برچسبی باشند که اطلاعات زیر بر روی آن حک شده باشد:

• طول موج لیزری که وسیله قادر به حفاظت در برابر آن می‌باشد
• دانسیته نوری طول موجهای یاد شده
• میزان انتقال نور مرئی

لازم به ذکر است از آنجایی که درصدی از کارگرانی که در معرض آسیبهای شغلی چشمی ‌قرار دارند همزمان با وسایل حفاظت فردی چشمی‌ و صورت از عینکهای طبی نیز استفاده می‌کنند تدابیر ویژه‌ای اندیشیده شده است که برخی از آنها عبارتند از:

• عینکهای ایمنی که لنز آنها علاوه بر توانایی حفاظت چشم کاربر از خطرات موجود، عیوب طبی چشم را نیز اصلاح می‌کنند.
• گاگلها یا شیلدهای صورتی که بر روی عینکهای طبی پوشیده می‌شود.
• گاگلهایی که در آنها لنز طبی در پشت لنز حفاظتی گاگل نصب می‌شود.

انواع وسایل حفاظتی چشم را شرح دادیم اما نکته‌ای که باید توجه کنیم این است که هر نوع حفاظ چشمی‌ برای محافظت در برابر خطر خاصی طراحی شده است و به همین دلیل انتخاب وسایل حفاظتی چشم و صورت بایستی مطابق با نوع و درجه خطر و همچنین راحتی و سلایق کاربران صورت گیرد. برای انتخاب سریع حفاظهای چشمی‌ می‌توانید به استاندارد ANSI-Z87.1-1989 مراجعه کنید.

برای اطلاع بیشتر از ویژگیهای استاندارد وسایل حفاظتی چشم وکاربردهای مختلف آنها (علاوه بر استانداردهای گفته شده) می‌توانید به استانداردهای مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مراجعه کنید.

چند نکته در مورد وسایل حفاظتی چشم:

۱-عینکهای حفاظتی که بر روی عینکهای نمره‌ای (طبی) قرار می‌گیرند بایستی به گونه‌ای باشند که هیچ‌گونه تغییری در وضع عینک طبی ایجاد نکنند.

۲- شیشه و یا هر گونه ماده پلاستیکی شفاف که برای عینک حفاظتی ساخته می‌شود باید عاری از حباب هوا، ترک، موج یا عیب دیگر باشد.

۳- غیر از شیشه نمره‌ی سطوح داخل و خارج شیشه‌های حفاظتی باید موازی بوده و هیچگونه خمیدگی نداشته باشد.

۴- شیشه‌ای که منحصراً جهت حفاظت در برابر خطر پرتاب ذرات اجسام و ضربه‌های دیگر اختصاص داده شده‌اند باید لااقل قدرت عبور ۸۰%  نور سطح کار را داشته باشند.

۵- قاب عینکها باید سبک و محکم بوده کاملاً روی صورت قرار گیرد و مجهز به حفاظهای جانبی باشد و لازم است خود منبع خطر نباشد.

۶- مقاومت شیشه‌های عینک حفاظتی به میزان کافی و بر طبق مقررات باشد.

۷- قاب و دور عینک باید قابل انعطاف بوده و بر طبق استاندارد باشد و باعث تحریک پوست نشود.

۸- در مقابل حرارت مقاوم بوده و بر طبق استاندارد باشد و رسانای جریان برق نباشد.

۹- عینکهای مخصوص کار با مایعات خورنده مثل اسیدها باید در اطراف دارای زه از جنس نرم و نسوز و قابل انعطاف (مانند: عینک اسکی) باشند تا کاملاً در اطراف چشم به صورت فرد بچسبد و مانع نفوذ مایعات و بخارات داخل چشم گردند.

عینک های ایمنی برای محافظت در برابر چه خطراتی مناسبند؟

اکر در محیط کارتون با خطراتی مثه پرتاب اجسام و ذرات ، تراشه های بزرگ ، ماسه و سایر مواد پران مواجهه دارین حتما باید از عینک ایمنی استفاده کنید اما باید بدونید که این عینک ها در دو مدل موجود هستن با حفاظ جانبی و بدون حفاظ جانبی اگر خطر پرتاب اشیا و ذرات از کناره ها وجود داره حتما باید از نوع با حفاظ جانبی استفاده کنید مثل کار با سنگ سنباده

لنز و قاب عینک های ایمنی از چه جنسیه؟

لنز عینک های ایمنی از جنس شیشه، پلاستیک و یا پلی کربنات هستش که لنزهای پلی کربناته باریکتر و سبکترند و در مقابل ضربه ۱۰ برابر مقاوم تر از لنزهای پلاستیکی قدیمی هستند .

قاب عینک های ایمنی معمولا از جنس فلز ، پلی آمید یا پلی کربنات است.

لنز عینک های ایمنی در چند نوع هستند؟

این لنزها در انواع و مدل های مختلف و در واقع با ویژگی های متفاوتی موجود هستن مثلا :

– لنزهای با خاصیت ضد مه که در واقع از یک پوشش حرارتی برای این لنزها استفاده شده و در برابر مه گرفتگی مقاوم هستن و برای محیط های مرطوب مناسبند

– لنزهای با خاصیت ضد خش بودن که باعث می شه طول عمر لنزها بالاتر رفته و همچنین تمیز کردن و نگهداری از آنها آسون تر بشه و برای محیط های سایشی مناسبند.

– لنزهای ضد استاتیک که جذب ذرات و گردو غبار رو کاهش میدهند.

– لنزهای ضد uv که بیش از ۹۹.۹% اشعه مضر uv رو جذب می کنند.

– لنزهای پلاریزه که حاوی فیلتر پلاریزه هستن تا خیرگی و خستگی و استرین چشمی رو کاهش دهند. از انواع دیگه این لنزها می توان به نوع فتوکروماتیک، لنزهای با پوشش سخت و یا ضد خیرگی نام برد.

چطوری میتونیم رنگ لنز مناسب رو با توجه به محیط کار انتخاب کنیم؟

✔ یک قانون کلی و اساسی برای انتخاب رنگ لنز مناسب در نظر گرفتن رنگ مخالف هستش. باید توجه کنید که به جز لنزهای شفاف و دودی گاهی لازمه که از لنزهای رنگی با توجه به شرایط و محیط کار استفاده بشه با توجه به قانون رنگ مخالف خیلی راحت میتونید لنز متناسب با محیط کارتون رو انتخاب کنید

– رنگ آبی مخالف رنگ زرد و رنگ قرمز مخالف رنگ سبز هستش بنابراین لنزهای با رنگ سبز برای جذب نور قرمز و لنزهای زرد برای جذب نور آبی مناسب هستند و بالعکس.

و اما کاربرد لنزها بر اساس رنگ:

✴لنزهای شفاف: این لنزها برای کارهای عمومی مناسبند دید خوبی برای کار در محیط ها و فضاهای داخل دارند و برای محافظت در برابر ضربه عالی هستند در اکثر کارهایی مثل کارهای آزمایشگاهی، سنگ کاری، تراشکاری و کارهایی از این قبیل استفاده میشن.

✴لنزهای دودی: این لنزها برای کار در محیط های بیرون که نور و خیرگی می تونه باعث استرین و خستگی چشم بشه بسیار مناسب هستند.

✴لنزهای زرد: این لنزها نور آبی رو در طیف نور مرئی جذب می کنند و بیشترین کنتراست رو ایجاد میکنن. و برای محیط هایی که نور کم هستش بسیار مناسبند. و برای کار در محیط های بیرون در روزهای مه آلود خیلی کاربرد دارن.

✴لنزهای قهوه ای: برای مصارف عمومی بخصوص در کارهایی که در محیط های بیرون انجام میشه کاربرد دارن و برای کارهایی مثله محوطه سازی، ساختمان سازی و حمل و نقل بسیار مناسبند.

✴لنز های قرمز: جذب کننده نور سبز هستن و برای کارهای بازرسی خیلی کاربرد دارن

✴لنزهای آبی: این لنزها بطور اختصاصی برای محیط هایی کاربرد دارند که نور زرد یا لامپ های بخار سدیم در تعداد بالا استفاده میشه و خیرگی زیادی ایجاد میکنه بعضی از کارخانجات تولیدی مواد غذایی چنین شرایطی دارند. لنزهای آبی اثر رنگ زرد رو خنثی میکنن و خستگی و استرین چشمی رو کاهش میدن

✴لنزهای سبز: جاذب نور قرمز هستن و بهتره بگیم که بهترین انتخاب برای جذب اشعه IR هستن بنابراین تو کارهایی کاربرد دارن که اغلب حرارت وجود داره مثل کار با کوره، ساخت فلزات، سوزاندن زباله ها و البته مهمتر از همه جوشکاری برای این لنزها درجه کدورتی در نظر گرفته میشه که معمولا ۳ یا ۵ هستش

تمیز کردن عینک ها:

   عینکها هر جا و هر وقت که کثیف می‌شوند، باید مجدداً تمیز شوند و قبل از آنکه فرد دیگری بخواهد از ان استفاده کند، استریل شوند. آنها را باید با آب و صابون به منظور تمیز کردن لکه‌های روغنی و گریس شست و با آب پاک گرم آبکشی و تمیز کرد.

عینکها ممکن است به چندین طریق استریل شوند. استریل کردن باید به دقت انجام شود تا خسارتی به قاب وارد نیاید. مثلاً قاب‌های پلاستیک حرارتی، اگر در آب جوش یا در معرض بخار قرار گیرند، خراب می‌شوند و صدمه می‌بینند. شستشو با آب داغ و صابون و آبکشی با آب داغ صاف و تمیز در حداقل درجه حرارتی معادل ^۰F140 به مدت یک دقیقه رشد باکتریها را متوقف و آنها را از بین می‌برد. همچنین می‌توان از محلول‌های ضد میکروب و ضد قارچ نیز استفاده کرد چنانچه استریل کامل‌تری لازم باشد، روش زیر برای عینکهایی که با چنین روشی خسارت نمی‌بینند توصیه می‌شود:

– فرو بردن و غوطه‌ور کردن در آب جوش به مدت ۵ دقیقه.

– فرو بردن و غوطه‌ور کردن در بخار زنده، در مدت بیشتر از ۵ دقیقه.

– شستشو و غوطه‌ور کردن در ماده ضد عفونی کننده آمونیوم نمکین به مدت حداقل یک دقیقه در آب ^۰F140 (استاندارد  B.S 2724).

شناسایی، ارزیابی و کنترل خطرات مربوط به چشم و صورت

منبع خطر: ضربه ( قلم زنی، سنگ زنی، ماشین کاری، حکاکی، پرچ کردن، سنباده کاری و …)

ارزیابی خطر: قطعات پرتاب شده، اشیا، تراشه های بزرگ، ذرات، شن و ماسه، خاک و …

نوع حفاظ چشم و صورت: عینک با حفاظ جانبی، گاگل ها با تهویه مستقیم و غیرمستقیم، شیلد های صورت برای مواجهه شدیدکه روی عینک و یا گاگل استفاده شود، هلمت های جوشکاری که روی عینک و گاگل استفاده شود، ماسک های تمام صورت

منبع خطر: گرما (عملیات کوره، ریزش مواد مذاب، ریخته گری، غوطه وری گرم ، جوشکاری

ارزیابی خطر: جرقه های داغ

نوع حفاظ چشم و صورت : عینک با حفاظ جانبی، گاگل با تهویه مستقیم و غیر مستقیم، شیلد صورت روی عینک یا گاگل در مواجهه شدید

ارزیابی خطر: پاشش فلزات مذاب

نوع حفاظ چشم و صورت: شیلدهای صورت که روی گاگل استفاده شود

ارزیابی خطر: مواجهه با درجه حرارت بالا

نوع حفاظ چشم و صورت: شیلدهای صورت رفلکسی(بازتابی)

منبع خطر: مواد شیمیایی(کار با مایعات، اسیدها، گریس، آبکاری، حمل مواد شیمیایی)

ارزیابی خطر: پاشش و اسپری مواد

نوع حفاظ چشم و صورت: گاگل با تهویه غیر مستقیم (فنجانی یا نوع پوششی) ، شیلدهای صورت روی گاگل، ماسک های تمام صورت

ارزیابی خطر: میست های محرک

نوع حفاظ چشم و صورت: گاگل بدون تهویه (نوع پوششی)، شیلد صورت روی گاگل

نوع خطر: گرد وغبار( نجاری، پرداخت کاری و شرایط کاری در محیط پر گرد و غبار)

نوع حفاظ چشم و صورت: گاگل با تهویه مستقیم و غیر مستقیم

منبع خطر: نور یا تشعشع

ارزیابی خطر: (IR، UV، نور مرئی)

نوع حفاظ چشم و صورت: عینک با حفاظ جانبی، گاگل ها با تهویه مستقیم و غیرمستقیم، شیلد های صورت برای مواجهه شدیدکه روی عینک و یا گاگل استفاده شود، هلمت های جوشکاری که روی عینک و گاگل استفاده شود، ماسک های تمام صورت

ارزیابی خطر: لیزر

نوع حفاظ چشم و صورت: حفاظ چشم مناسب برای کار با لیزر را باید مطابق با استاندارد ANSI Z136.1 انتخاب نمایید.

ارزیابی خطر: جوشکاری-قوس الکتریکی

نوع حفاظ چشم و صورت: هلمت جوشکاری بر روی عینک یا گاگل با درجه کدورت ۱۰- ۱۴

ارزیابی خطر: جوشکاری با گاز

نوع حفاظ چشم و صورت: گاگل های جوشکاری، هلمت های جوشکاری بر روی گاگل یا عینک با درجه کدورت ۶-۸

ارزیابی خطر: برش گاز

نوع حفاظ چشم و صورت: گاگل های جوشکاری، هلمت های جوشکاری بر روی گاگل یا عینک با درجه کدورت ۳-۶

ارزیابی خطر: لحیم کاری

نوع حفاظ چشم و صورت : گاگل یا شیلد جوشکاری با درجه کدورت ۳-۴

ارزیابی خطر: لحیم کاری نرم با مشعل

نوع حفاظ چشم و صورت: عینک یا شیلد جوشکاری با درجه کدورت ۲

نوشته راهنمای انتخاب وسایل حفاظت چشم و صورت اولین بار در HSE یاب | تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی پدیدار شد.

به طور کلی خطرات عمده‌ای که ناحیه سر را در محیط‌های شغلی تهدید می‌نماید شامل موارد زیر می‌باشد:

– برخورد اشیاء سقوط کرده و پرت شده (اصلی‌ترین خطر)

– برخورد سر با اشیاء ثابت بویژه در فضاهای محدود ومحصور

– تماس ناحیه سر با خطوط انتقال برق‌دار و تجهیزات الکتریکی

– گیر کردن موی سر در بین بخشهای متحرک ماشین آلات

– خطر پاشیدن مایعات خورنده و سوزاننده شیمیایی

– آتش گرفتن موی سر به علل مختلف مثل پاشیدن گدازه – ریزش موی سر در مواد غذایی و اتاقهای تمیز مثل اتاق مونتاژ قطعات حساس و دقیق

   مشاغلی که در آنها از کلاه ایمنی ضروری است، عبارتند از: کارهای مختلف ساختمانی، تأسیسات، انبارها، باراندازها، معادن روباز و زیرزمینی و کلیه کارگاههای صنعتی که خطر سقوط اجسام در آنها وجود دارد.

کلاه‌های ایمنی برای آنکه بتوانند اثرات سوء ناشی از ضربه‌های وارده به سر را به حداقل مقدار کاهش دهند بایستی دارای خصوصیات زیر باشند:

الف) فشار وارده به جمجمه را از طریق توزیع نیروی وارده در حداکثر سطح ممکن محدود نمایند که این امر از طریق طراحی شکلهای خاصی برای کلاه امکان پذیر می‌باشد علاوه بر این پوسته سخت کلاه وظیفه دارد که سر را از ضربات وارده در اثر برخورد اشیاء واجسام با آن و بالعکس محافظت نماید و به همین دلیل جنس پوسته حفاظ بایستی از مواد ضد آتش انتخاب شود و مقاومت کافی را در برابر سوراخ شدن، شکستگی و تغییر شکل یافتن داشته باشد.

ب) از طریق شکل کروی و سطح صاف خود بتواند با تغییر جهت و بر گرداندن اشیایی که بر روی آن سقوط می‌کنند میزان نیروهای وارده را تقلیل دهد.

ج) قادر باشد که بخش عمده‌ای از انرژی وارده به آن را قبل از رسیدن به ناحیه سر و گردن جذب و مستهلک سازد که این امر از طریق بندها وتسمه‌های درونی آن (یراق کلاه) که به طور محکم به پوسته متصل شده و پوسته خارجی را از سر نگه می‌دارد امکان پذیر شود.

– اجزای تشکیل دهنده کلاه ایمنی:

الف) کلاه یا سرپوش (Cap):

یک جسم صلب و سخت به شکل تقریباً نیم کره که با هماهنگی قسمتهای داخلی خود سر را در برابر ضربات مکانیکی و الکتریکی و همچنین بعضی از شرایط نامساعد محیطی  محافظت می‌کند.

ب) پوسته (Shell):

بخش خارجی کلاه بدون ضمائم داخلی آن را پوسته می‌نامند که وظیفه اصلی آن مقاومت در برابر نیروهای وارده خارجی بر آن است.

ج) لبه (Brim):

بر آمدگیهای دورادور کلاهای ایمنی در اندازه‌های مختلف که وظیفه آن تأمین حفاظت برای ناحیه صورت، گردن و شانه می‌باشد.

د) سوسپاسیون (Suspension):

نوارها و بندها و تسمه‌های داخلی کلاه که پوسته را بدون ایجاد تماس بین آن و سر روی سر نگه داشته و وظیفه اصلی آن جذب و مستهلک نمودن نیروهای وارده از طریق پوسته کلاه می‌باشد.

ه) بند تاج (Crown strap):

به بخشی از نوارها و بندهای داخلی گفته میشود که به صورت متقاطع در تماس با بخش فوقانی سر قرار می‌گیرد.

و) پیشانی بند (Heat band):

قسمتی از سوسپانسیون کلاه ایمنی است که بر روی قسمت جلویی سر قرار گرفته و هماهنگ با سایر نوارها و بندهای داخلی پوسته را جدا از سر نگه می‌دارد.

ز) بند چانه(Chin strap):

بندی قابل تنظیم که به طور محکم به پوسته کلاه متصل بوده و برای فیکس کردن کلاه و جلوگیری از افتادن آن در هنگام حرکتهای سر به کار می‌رود.

ح) نوار پشت گردن (Hope strap):

یک تسمه قابل تنظیم در قسمت پشتی کلاه که از آن برای تغییر محیط سوسپانسیون کلاه و در نتیجه متناسب کردن آن با فرد استفاده کننده استفاده می‌شود. تسمه یاد شده بایستی طوری بر روی کلاه نصب شود که امکان تنظیم آن بدون برداشتن کلاه از روی سر عملی باشد.

ط) آستری زمستانی(Winter liner):

پوشش اضافی که بر روی سوسپانسیون کلاه نصب شده و وظیفه آن گرم نگه داشتن ناحیه سر، گردن و گوشها در محیط‌های سرد و یا در فصول سرد سال است. جنس مواد تشکیل دهنده آستری با توجه به شرایط محیطی متفاوت بوده ولی معمولاً از پارچه‌های پشم دار مقاوم در برابر نفوذ آب بافته می‌شود. آستری کلاه‌های ایمنی بایستی از جنس مواد غیر قابل اشتعال تهیه شود.

ی) نوار عرق گیر(Sweat band):

یک قسمت از نوارهای داخلی کلاه می‌باشد که در ناحیه پیشانی بند کلاه ایمنی قرار گرفته و امکان جذب عرقهای ایجاد شده را فراهم می‌آورد. نوارهای عرق گیر بایستی قابل شستشو و قابل تعویض باشد.

هر کلاه ایمنی باید در قسمت داخلی پوسته محافظ، محتوی برچسبی باشد که اطلاعاتی در خصوص نام تولید کننده، طراح و نوع کلاس در آن درج شده باشد.

اجزای تشکیل دهنده کلاه ایمنی
۱⃣پوسته خارجی
۲⃣کلاه یا سرپوش
۳⃣لبه جلو
۴⃣عامل تعلیق ساز
۵⃣پیشانی بند
۶⃣چانه بند
۷⃣نوار پشت گردن
۸⃣نوار عرق گیر

توجه:تاریخ درج شده روی کلاه_ایمنی تاریخ تولید کلاه می باشد نه تاریخ انقضا.

طبق استاندارد  ISO3873 کلاهی مطلوب است که ضمن داشتن استحکام کافی، سبک و راحت باشد، استانداردهای لازم در ساخت آن رعایت شود، سر به راحتی در آن جای گیرد و بتواند از سر در مقابل حوادث و خطر سقوط و ضربه اجسام محافظت کند. در کارگاههایی که افراد به طور منظم از کلاه ایمنی استفاده نمی‌کنند یا برای مراجعان و ملاقات کنندگان کلاههای عمومی ‌وجود دارد، باید این نوع کلاه‌ها از نظر بهداشتی دائماً ضد عفونی و نوارهای داخلی آن تعویض شوند. برای ضد عفونی کردن کلاههای ایمنی از محلول ۵ در صد فرمالین یا محلول سدیم هیپوکلرات استفاده کنید. همچنین از کلاه ضربه دیده هرگز استفاده نکنید حتی اگر ضربه موجب شکستگی آن هم نشده باشد.

کلاه ایمنی باید به نحوی بر سر گذارده شود که نوار تنظیم آن در پشت سر قرار گیرد بدون آن که بر سر فشار آورد. نوارهای نگهدارنده که درون کلاه و روی سر قرار دارند فاصله‌ای بین سطوح فوقانی و دیواره داخلی سقف کلاه به وجود می‌آورند که این فضا به نام فضای حافظ نامیده و با ابر فشرده و در زمستان با پوشش زمستانه پر می‌شود.

علاوه بر محیط های کاری در جاهای دیگری نیز استفاده از کلاه ضروری است مثلاً استفاده از کلاه ایمنی برای موتور سواران و دوچرخه سواران شرط اول شرکت در ترافیک است و همچنین انجام بسیاری از ورزشها مانند: اسکی، اسب سواری، شمشیر بازی بدون استفاده از کلاه ایمن نیست.

وجود رشته‌های شغلی متفاوت و خطرات منحصر به فرد این مشاغل باعث ایجاد تنوع در ساخت انواع کلاههای ایمنی شده است به عنوان مثال کلاهی که تعمیرکاران اتومبیل سر می‌گذارند با کلاه ایمنی معدن کاران و یا کارکنان بخش ساختمان متفاوت است و هر یک ویژگی خاص خود را دارد با این مقدمه به سراغ انواع کلاههای ایمنی می‌رویم.

انواع کلاه‌های ایمنی:

– کلاه‌خودها          – هودها         – کلاه‌های ضربه گیر        – کلاه‌های نرم        – سربندها و موبندها

۱-کلاه‌خودها (Helmets):

   گستره وسیعی از کلاه‌خودها یا کلاههای ایمنی با جنس سخت و صلب وجود دارند. هلمتها از نظر مواد تشکیل دهنده و شکل با همدیگر متفاوت بوده و بعضی از آنها علاوه بر حفاظت سر از ناحیه چشم و سیستم شنوایی کاربران نیز محافظت می‌نماید.

بر اساس انستیتو ملی استانداردهای آمریکا هلمت ها بر حسب لبه آنها به دو دسته کلاه های ایمنی با لبه دورادور در اطراف کلاه (که پهنای لبه برابر ۱۱.۴ اینچ می‌باشد) نوع I   یا Hard hat، و کلاه‌های ایمنی که تنها دارای یک لبه در بخش جلویی می‌باشند یا نوع II یا Hard cap تقسیم بندی می‌شوند.

میزان نفوذ اشیاء در پوسته خارجی کلاه، به شکل کلاه، جنس مواد تشکیل دهنده و ضخامت پوسته بستگی دارد پوسته بعضی از انواع کلاه های ایمنی خاصیت عایق بسیار بالایی در برابر جریانهای الکتریسیته داشته و کارگران را در برابر برق گرفتگی‌های احتمالی نیز محافظت می‌کند جنس هلمتها همچنین تعیین کننده وزن کلاه، اشتعال پذیری آن و نفوذ ناپذیری آنها در برابر آب می‌باشد.

ب

نوع دیگری از هلمتها، هلمتهای آتشنشانهاست که از جنس مواد بسیار مقاوم و غیر قابل احتراق ساخته شده و برای حفاظت ناحیه گردن آتش نشانان ساخته شده و دارای لبه بلندی در این قسمت می‌باشد. نوارها و بندهای نگه دارنده کلاه‌خودها که در قسمت داخلی آن قرار دارند بایستی به میزان ۱.۲۵ اینچ از پوسته خارجی فاصله داشته باشند. به منظور خنک نگه داشتن درون هلمتها و یا بنابه دلایل بهداشتی بعضی از سازندگان منافذی را نیز در روی کلاه طراحی می‌کنند که لازم است در استفاده از این نوع کلاه ها در محیط‌هایی که خطر برق گرفتگی یا نفوذ مواد شیمیایی خطرناک وجود دارد، احتیاطهای لازم به عمل آید.

لازم به ذکر است کلاهای ایمنی در کلاس های مختلفی نیز می‌توانند تقسیم بندی شوند مثل استاندارد ۱۹۸۶, ANSI z89.1 که شامل    ۱- هلمت با لبه کامل       ۲- هلمت بدون لبه و با لبه جلویی

و استاندارد ۱۹۹۷, ANSI z89.1 که شامل کلاس AG (عمومی)، کلاس E (الکتریکی) و کلاس C (رسانا).

۲- هودها (Hoods):

   وظیفه هودها محافظت از ناحیه سر، صورت و گردن در برابر خطرات حرارت، شعله، جرقه، فلزات مذاب، مایعات، گرد و غبارها، مواد شیمیایی و خطرات مشابه می‌باشد. ماهیت و شدت خطرات موجود میزان محافظت لازم و جنس مناسب هود را تعیین می‌کند.

۳- کلاه‌های ضربه‌گیر(Bump caps):

   این نوع کلاه‌های ایمنی که از نظر وزن سبک‌تر از هلمتها می‌باشند کاربران را در مقابل برخورد سر با اشیاء محافظت می‌نمایند ولی قادر به تأمین حفاظت در برابر اشیاء سقوط کننده نمی‌باشند و به همین دلیل نمی‌توانند به عنوان جایگزینی برای هلمتها به شمار روند. بعضی از مدلهای کلاهای ضربه‌گیر از ناحیه چشم‌های کاربران نیز محافظت می‌کند.

۴- کلاه‌های نرم (Soft Caps):

   این کلاه‌ها کارگران را در برابر خطرات ناشی از جرقه، شعله‌های باز، گرما، گرد و غبار و پاشش فلزات مذاب محافظت می‌نماید. کلاه‌های نرم از مواد مقاوم در برابر آتش ساخته می‌شوند.

۵- سربندها و موبندها:

   وسایل حفاظت فردی این دسته شامل کلاه‌هایی از جنس کاغذ، پارچه و یا مواد مشابه‌اند که از افتادن موی سر به درون مواد غذایی یا سیستم‌های حساس جلوگیری می‌کنند. این تجهیزات همچنین از گیر کردن موی سر در بین اجزای متحرک ماشین آلات پیشگیری می‌نماید.

برای آگاهی بیشتر در مورد هلمتها و استانداردهای این گروه می‌توانید به استاندارد ۱۹۷۷-ISO 3873 (سازمان جهانی استاندارد) و همچنین برای تعیین ویژگیهای کلاه‌های ایمنی صنعتی نوع سبک (در مورد استفاده آنها در استخراج معادن، کشتی سازی، امور مهندسی، ومشاغل مشابهی که در آنها خطر وارد آمدن جراحاتی درنتیجه سقوط اشیاء وجود دارد، می‌باشد) ونوع سنگین کار (در مورد استفاده در معدن کاری، ساختمانهای فلزی و نفت و … که با کلاه‌هایی با درجه حفاظتی بیش از کلاهای سبک کار نیاز دارند، می‌باشد) می‌توانید به استانداردهای مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در رابطه با تجهیزات حفاظت فردی سر رجوع کنید.

نکات مهم استاندارد ISO 3873 در مورد هلمتها:

۱- هلمتهایی که دارای برآمدگی در قسمت داخلی پوسته می‌باشند نباید مورد استفاده قرار بگیرند زیرا در صورتی که این نوع هلمتها مورد ضربات جانبی قرار بگیرند ممکن است به جراحات وخیم در کاربران بیانجامد.

۲- هلمتهای ساخته شده از پلی اتیلن، پروپیلن یا ABS توان مکانیکی خود را در بعضی شرایط آب و هوایی از دست می‌دهد (گرما، سرما و بویژه نور خورشید) در صورتی که این نوع هلمتها در هوای باز استفاده شوند بایستی به طور نظامند حداقل هر سه سال یک بار جایگزین شوند. در مناطقی که تابش نور خورشید شدیدتر است توصیه می‌شود که از هلمتهایی با جنس پلی استر، پلی کربنات یا پلی کربنات فایبرگلاس استفاده شود.

۳- در هر مرحله استفاده از هلمتها در صورتی که علائم پوسیدگی، ترک خوردگی، شکستگی و غیره مشاهده شود بایستی هلمتها جایگزین شوند.

۴- هلمتهای ساخته شده از آلیاژهای سبک یا آنهایی که فقط در بخش جلویی لبه دارند.در محیط هایی که خطر پاشش فلزات مذاب وجود دارد نباید مورد استفاده قرار گیرد. برای چنین شرایطی از هلمتهای ساخته شده از مواد ترموپلاستیک استفاده شود. این کلاهها بایستی فاقد هر گونه قسمت فلزی بوده و فاقد منافذ تهویه باشند.

۵- هلمت افرادی که در ارتفاع کار می‌کنند به ویژه کارگران صنایع ساختمانی لازم است که دارای نوار چانه بند مناسب باشند و پهنای این نوار کمتراز ۲۰ میلی متر نباشد.

۶- هلمتهای ساخته شده از پلی اتیلن برای کار در محیطهای گرم نشده و در چنین شرایطی هلمتهای پلی کربناته، پلی کربنات فایبرگلاس یا پلی استر- فایبرگلاس ارجحیت دارند.

۷- وزن کلاه‌های ایمنی نبایستی از ۴۰۰ گرم تجاوز کند.

حال به مرحله انتخاب کلاه‌های ایمنی می‌رسیم بایستی علاوه برموارد گفته شده در مورد ویژگیهای کلاههای ایمنی، راحتی کاربران را نیز مد نظر قرار دهید تا استفاده از کلاه‌ههای ایمنی برای کاربران طاقت فرسا نباشد.

لازم به ذکر است که تهیه کلاه‌ههای ایمنی مناسب تنها بخش اول یک برنامه مؤثر پیشگیری محسوب می‌شود و به منظور موفقیت برنامه یاد شده لازم است که کاربران به طور دوره ای طی آموزشهای لازم در زمینه نگهداری و استفاده از کلاه‌ههای ایمنی قرار بگیرند.

استاندارد ANSI Z89.1 کلاههای_ایمنی را در دو نوع Type I و Type II و سه کلاس C , E و G تقسیم نموده است:

کلاه_ایمنی Type I: کلاه های ایمنی مرسوم که محافظت در برابر ضربه در بخش فوقانی کلاه تامین می شود.

کلاه_ایمنی Type II: کلاه های ایمنی با طراحی جدید که علاوه بر حفاظت در برابر ضربه در بخش فوقانی، در جلو، عقب و کناره ها نیز حفاظت لازم در برابر ضربه را فراهم می نمایند.

هر دو نوع کلاه های ایمنی در سه دسته زیر طبقه بندی می شوند:

۱-کلاس C : این کلاه ها برای محافظت سر در برابر ضربات سبک و به ویژه بر خورد سر با اشیا ثابت طراحی و ساخته شده اند.

۲-کلاس E : حفاظت در برابر ولتاژ های بالا : در این کلاس ، میزان نشت جریان در طول یک دقیقه تماس با ولتاژ ۲۰۰۰۰ ولت متناوب و فرکانس ۶۰ هرتز ، بیش از ۹میلی آمپر نمی باشد.

۳-کلاس G : حفاظت در برابر ولتاژ پایین : در این کلاس ، میزان نشت جریان در طول یک دقیقه تماس کلاه با ولتاژ ۲۲۰۰ ولت متناوب و فرکانس ۶۰ هرتز ، بیش از ۳میلی آمپر نیست.

استاندارد رنگ بندی کلاه های ایمنی چیست؟

✅مطابق با ANSI و OSHA استاندارد و الزامی برای رنگ بندی کلاه های ایمنی وجود ندارد . با این حال بصورت یک قانون نانوشته برای کلاه های ایمنی رنگ بندی تعریف شده است که میتوان از آن پیروی نمود. به این ترتیب این رنگ بندی میتواند به شرح زیر باشد:

سفید:سرپرستان، سوپروایزرها، مدیران

آبی: برق کاران و تکنسین ها

قرمز: آتش نشانان

سبز: افسران ایمنی و HSE

طوسی: بازدیدکننده ها و مهمانان

زرد: کارگران و اپراتورها

قهوه ای : جوشکاران و افرادی که با عملیات و فرایندهای گرم و با حرارت بالا سر و کار دارند.

سوالات_متداول

-طول عمر کلاه_ایمنی چقدر است؟

در استاندارد ANSI و OSHA هیچ طول عمر مشخصی برای کلاه های ایمنی تعریف نشده است و هیچ تاریخ انقضای استانداردی برای کلاه های ایمنی وجود ندارد.

طول عمرکلاه_ایمنی کاملا به شرایط استفاده از کلاه بستگی دارد و بعنوان یک راهنمای کلی اکثر سازندگان کلاه های ایمنی توصیه می کنند که :

-در شرایط معمولی هر ۵ سال یکبار کلاه تعویض گردد.

-تحت شرایط سخت ( در دماهای بسیار بالا، زیر نور خورشید و یا در مواجهه با مواد شیمیایی) هر ۲ سال یکبار کلاه تعویض گردد.

-در صورت مشاهده هر نوع ترک، آسیب و یا ضربه به کلاه، کلاه باید فورا تعویض گردد.

-تحت هر شرایطی توصیه میشود یراق آلات کلاه هر ۱۲ ماه یکبار تعویض گردد.

‼️نکته مهم: تاریخ درج شده روی کلاه تاریخ تولید کلاه بوده و زمان تعویض نیز از همین تاریخ محاسبه می گردد ( حتی در صورت استفاده نکردن و انبار کردن کلاه) . زیرا مواد بکار رفته در پوسته کلاه در اثر زمان خواص ضربه گیری خود را از دست میدهند.

جنس پوسته کلاههای_ایمنی

-جنس ABS: مهمترین ویژگی مکانیکی ABS مقاومت آن به ضربه می باشد.بطور کلی ویژگی های مفید و قابل استفاده ای در محدوده دمایی -۴۰ تا ۱۰۰ درجه سانتیگراد دارد.

-پلی اتیلن با چگالی بالا (HDPE): سخت تر و مقاوم تر بوده و در برابر دمای ۱۲۰ درجه سانتیگراد برای مصرف کوتاه مدت و ۱۱۰ درجه سانتیگراد برای مصارف طولانی تر و مداوم مناسب می باشد.

-پلی کربنات: مقاومت بالایی در برابر حرارت و ضربه دارد اما مقاومت آن در برابر خش کمتر است. از کلاه های با جنس پلی کربنات میتوان تا دمای ۱۳۵ درجه سانتیگراد هم به مدت کوتاه استفاده کرد.

-فایبرگلاس: مقاومت بالا در برابر حرارت با نقطه ذوب حدود ۲۰۰۰ درجه سانتیگراد

-آلومینیوم: کلاه های کلاس C که اصلا عایق برق نبوده و فقط جهت محافظت در برابر ضربات سبک استفاده میشوند از جنس آلومینیوم هستند.

تست هایی که مطابق با استاندارد EN 397 روی کلاه_های_ایمنی انجام می شود به شرح زیر می باشد:

۱- تست جذب ضربه (Shock Absorption)

-شرایط تست :
ارتفاع : یک متر
حداکثر نیروی مجاز: ۵ کیلوگرم بر نیوتن
انرژی انتقال یافته در طول تست: ۴۹ ژول
وزن وارد شده : ۵کیلوگرم

۲-تست نفوذپذیری (Penetration)

-شرایط تست:
ارتفاع: یک متر
انرژی انتقال یافته: ۲۹ ژول
وزن وارد شده: ۳ کیلوگرم

۳- آزمون اشتعال پذیری

-علامتگذاری کلاه های ایمنی براساس EN 397:

شماره استاندارد
مشخصات کارخانه سازنده
مدل کلاه
محدوده سایز کلاه براساس سانتیمتر
سال و ماه تولید #کلاه_ایمنی
جنس کلاه

-علاوه بر موارد فوق تولید کنندگان کلاه های ایمنی بصورت اختیاری میتوانند علائم زیر را نیز روی کلاه درج نمایند:

علامت -۲۰/-۳۰ درجه سانتیگراد نمایانگر تست کلاه در برابر دمای بسیار پایین

علامت +۱۵۰ درجه سانتیگراد نمایانگر تست کلاه در برابر دمای بسیار بالا

علامت ۴۴۰V AC نمایانگر تست کلاه جهت حفاظت در برابر برق

علامت LD مخفف Lateral deformation نمایانگر حفاظت کلاه در برابر فشارهای جانبی

علامت MM مخفف Molten Metal نمایانگر مقاومت در برابر پاشش مواد مذاب

استانداردهای تجهیزات حفاظت سر و گردن بطور کلی به شرح زیر می باشد:

-استاندارد ANSI Z89.1:2014: الزامات استاندارد ملی امریکا برای کلاه های حفاظتی

-استاندارد CSA Z94.1-2005: استاندارد کانادا برای کلاه های حفاظتی صنعتی

-استاندارد EN397:2012: کلاه های ایمنی صنعتی

-استاندارد EN443:2008: کلاه های حفاظتی برای آتش نشانان

-استاندارد EN812:2012: الزامات برای bump caps های صنعتی

-استاندارد EN14052:2005: کلاه های صنعتی با عملکرد بالا

-استاندارد EN50365:2002: کلاه های عایق برق برای تاسیسات ولتاژ پایین

-استاندارد EN13087 part 1-10: روش های تست کلاه های صنعتی

نوشته کلاه ایمنی: (Head Protection) اولین بار در HSE یاب | تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی پدیدار شد.

۱.  توجه به نیروی انسانی به عنوان اصلی ترین سرمایه سازمان

۲.بهبود فرایندهای کاری درراستای تولید وعملیات بهره ور

۳.توجه به موضوعات زیست محیطی برای تحقق توسعه پایدار

خدمات تخصصی بهداشت در ساختار HSE

اساساً واژه سلامت (Health) در سه سطح زیر تعریف شده است:

سطح ۱: بهداشت کار (Occupational hygiene)
سطح ۲: طب کار (Occupational medicine)
سطح ۳: خدمات پرستاری و توان بخشی مرتبط با کار (Occupational Health  nursing)سطح یک به لحاظ تقویت نمودن مباحث پیشگیرانه در صنعت، در ساختارHSE انجام وظیفه می نمایند
بهداشت کار یا مهندسی بهداشت در ساختار HSE شامل کلیه خدمات بهداشت محیط، بهداشت تغذیه کارکنان و بهداشت حرفه ای داخل محیط های کاری صنعت نفت می باشد.مهندسی بهداشت همانند دیگر علوم برای ارائه خدمات خود به فراخور نیاز صنعت نیازمند بهره گیری از تخصص های مختلف از قبیل شیمی، آمار، اپیدمیولوژی، فیزیولوژی، سم شناسی، آناتومی، طب صنعتی، تغذیه، توانبخشی و … می باشد. به همین علت کارشناسان بهداشت در صنعت نفت برای ارائه خدمات هرچه موثرتر می بایست از اطلاعات واحدهایی  از قبیل بهره برداری، تعمیرات، فرآیند، طب صنعتی و … استفاده نمایند.بنابراین می بایست پس از بررسی تمامی جوانب کار و قبل از شروع بکار اصلی خود هماهنگی های لازم با بخش های مورد نیاز را انجام و از برقراری این هماهنگی اطمینان حاصل نمایند.فعالیت های بهداشت محیط از قبیل:۱- شناسایی، ارزیابی و کنترل آلودگی های هوا، آب و فاضلاب و پسماندها۲- تأمین آب و موادغذایی سالم با کمک بهداشت تغذیه۳- سم پاشی، طعمه گذاری، مبارزه با حشرات و جوندگان
و… فعالیت های بهداشت تغذیه کارکنان از قبیل:۱- شناسایی، ارزیابی و پیشگیری از آلودگی مواد غذایی بوسیله آب، خاک، هوا، گیاهان، حیوانات۲- اطمینان از سلامت مواد غذایی کارکنان۳- تنظیم برنامه تغذیه کارکنان با توجه به سلامت فرد و محیط های کاری آنها
و … فعالیت های بهداشت حرفه ای از قبیل:۱- شناسایی، اندازه گیری، ارزیابی و کنترل ریسکهای بهداشتی (عوامل زیان آور محیط کار) شامل:

• عوامل زیان آور فیزیکی
• عوامل زیان آور شیمیایی
• عوامل زیان آور بیولوژیکی
• عوامل زیان آور ارگونومیکی
• عوامل زیان آور مکانیکی

۲- پیشگیری از وقوع بیماریهای ناشی از کار کارکنان و اطمینان از سلامت آنها۳-پیشگیری از وقوع حوادث، آسیب ها و حفاظت کارکنان
و…بدیهی است در تمامی بخش های مهندسی بهداشت با توجه به حیطه فعالیتها می بایست آموزش های مورد نیاز ارائه و از کاربردی بودن مفاد آموزشهای ارائه شده اطمینان حاصل گردد.

نوشته HSE چیست؟ اولین بار در HSE یاب | تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی پدیدار شد.

ایمنی لازمه توسعه پایدار است.

نوشته در سال جدید با ایمنی بیشتر حرکت کنیم اولین بار در HSE یاب | تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی پدیدار شد.

نوشته HSE یاب آغاز به کار کرد اولین بار در HSE یاب | تجهیزات ایمنی و حفاظت فردی پدیدار شد.